พระสูตรว่าด้วยบุคคลผู้รู้วิธีในการอยู่ผู้เดียว Print


พระสูตรว่าด้วยบุคคลผู้รู้วิธีในการอยู่ผู้เดียว

ครั้งหนึ่ง ข้าพเจ้าได้ยินคำสั่งสอนของพระพุทธองค์ ในขณะที่ประทับอยู่เมืองสาวัตถี วัดเชตวัน พระองค์ทรงเรียกบรรดาพระภิกษุทั้งหลายและได้ทรงสั่งสอนพระภิกษุทั้งหลายนั้นพระภิกษุทั้งหลาย

และพระภิกษุทั้งหลายนั้นได้ขานรับพวกเราได้อยู่ ที่นี้แล้ว พระพุทธเจ้าข้า

พระพุทธองค์ได้ตรัสขึ้นว่าเราจะสอนท่านทั้งหลายให้เข้าใจความหมายของบุคคลผู้รู้วิธีในการอยู่ผู้เดียว เราจะเริ่มด้วยใจความสำคัญของคำสอน แล้วเราจะอธิบายความหมายโดยละเอียด ขอภิกษุทั้งหลายโปรดฟังอย่างตั้งใจด้วยเทอญ

เหล่าพระภิกษุได้ตอบพระพุทธองค์พวกเรากำลังฟังอย่างตั้งใจ พระพุทธเจ้าข้า


พระพุทธองค์ได้โปรดตรัสสั่งสอนว่า

อย่าได้ถูกลากจูงไปในอดีต

อย่าได้สูญเสียตัวเองไปในอนาคต

อดีตได้ผ่านไปแล้ว

อนาคตก็ยังมาไม่ถึง

มองให้ลึกซึ้ง ชีวิตจะมีได้ ที่นี่และปัจจุบันนี้เท่านั้น

ผู้ฝึกปฏิบัติดำรงอยู่ในความมั่นคงและเป็นอิสระ

เราต้องมีความเพียรในวันนี้

รอให้ถึงพรุ่งนี้ก็สายเสียแล้ว

ความตายนั้นมาอย่างคาดไม่ถึง

เราจะต่อรองกับความตายนั้นได้อย่างไร

มุนีผู้ตื่นรู้เรียกขานผู้ที่ดำรงอยู่อย่างมีสติทั้งคืนและวันว่า

เป็นบุคคลผู้รู้วิธีในการอยู่ผู้เดียว

 

ภิกษุทั้งหลาย ความหมายของการถูกลากจูงไปในอดีต คืออะไร

เมื่อใครบางคนพิจารณาถึงร่างกายของเขาที่เป็นในอดีต ความรู้สึกที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต การรับรู้ที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต จิตปรุงแต่งที่เป็นในอดีต และความสำนึกรู้ที่เป็นในอดีต เมื่อเขาพิจารณาสิ่งเหล่านี้ จิตใจของเขาโศกเศร้าและติดยึดกับสิ่งที่กลายเป็นอดีตไปแล้วเหล่านั้น บุคคลผู้นั้นถูกลากจูงเข้าไปในอดีต

ภิกษุทั้งหลาย ความหมายของการไม่ถูกลากจูงไปในอดีต คืออะไร

เมื่อใครบางคนพิจารณาถึงร่างกายของเขาที่เป็นในอดีต ความรู้สึกที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต การรับรู้ที่เกิดขึ้นแล้วในอดีต จิตปรุงแต่งที่เป็นในอดีต และความสำนึกรู้ที่เป็นในอดีต เมื่อเขาพิจารณาสิ่งเหล่านี้ จิตใจของเขาไม่โศกเศร้าและติดยึดกับสิ่งที่กลายเป็นอดีตไปแล้วเหล่านั้น บุคคลผู้นั้นไม่ถูกลากจูงเข้าไปในอดีต

ภิกษุทั้งหลาย ความหมายของการสูญเสียตัวเองไปในอนาคต คืออะไร

เมื่อใครบางคนพิจารณาถึงร่างกายของเขาที่จะเป็นในอนาคต ความรู้สึกที่จะเกิดขึ้นในอนาคต การรับรู้ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต จิตที่จะปรุงแต่งในอนาคต และความสำนึกรู้ที่จะเป็นในอนาคต เมื่อเขาพิจารณาสิ่งเหล่านี้ จิตของเขาเป็นกังวลและเพ้อฝันถึงอนาคตที่ยังมาไม่ถึงเหล่านั้น บุคคลผู้นั้นก็จะสูญเสียตัวเองไปกับอนาคต

ภิกษุทั้งหลาย ความหมายของคำว่าไม่สูญเสียตัวเองไปในอนาคต คืออะไร

เมื่อใครบางคนพิจารณาถึงร่างกายของเขาที่จะเป็นในอนาคต ความรู้สึกที่จะเกิดขึ้นในอนาคต การรับรู้ที่จะเกิดขึ้นในอนาคต จิตที่จะปรุงแต่งในอนาคต และความสำนึกรู้ที่จะเป็นในอนาคต เมื่อเขาพิจารณาสิ่งเหล่านี้ จิตของเขาก็จะไม่เป็นกังวลและเพ้อฝันถึงอนาคตที่ยังมาไม่ถึงเหล่านั้น บุคคลผู้นั้นก็จะไม่สูญเสียตัวเองไปกับอนาคต

ภิกษุทั้งหลาย ความหมายของการถูกพัดพาไปกับปัจจุบัน คืออะไร

เมื่อใครบางคน ไม่ได้ศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับท่านผู้ตื่นรู้ คำสอนว่าด้วยความรัก ความเข้าใจ และสังฆะที่อยู่ร่วมกันด้วยความตระหนักรู้และสมานฉันท์ เมื่อบุคคลนั้นไม่ทราบอะไรเกี่ยวกับพระอริยะ พระอาจารย์ คำสอนของท่าน และไม่ฝึกฝนปฏิบัติตามคำสอนเหล่านี้ คิดว่าร่างกายนี้เป็นของฉัน ฉันคือร่างกายนี้ ความรู้สึกนี้เป็นของฉัน ฉันคือความรู้สึกนี้ การรับรู้นี้เป็นของฉัน ฉันคือการรับรู้นี้ จิตปรุงแต่งนี้เป็นของฉัน ฉันเป็นจิตปรุงแต่งนี้ ความสำนึกรู้นี้เป็นของฉัน ฉันเป็นความสำนึกรู้นี้ บุคคลผู้นั้นถูกพัดพาไปกับปัจจุบัน

ภิกษุทั้งหลาย ความหมายของการไม่ถูกพัดพาไปกับปัจจุบัน คืออะไร

เมื่อใครบางคน ได้ศึกษาเรียนรู้เกี่ยวกับท่านผู้ตื่นรู้ คำสอนว่าด้วยความรักความเข้าใจ และสังฆะที่อยู่ร่วมกันด้วยความตระหนักรู้และสมานฉันท์ เมื่อบุคคลนั้นทราบสิ่งที่เกี่ยวกับพระอริยะ พระอาจารย์ และคำสอนของท่าน และฝึกฝนปฏิบัติตามคำสอนเหล่านี้ ไม่คิดว่าร่างกายนี้เป็นของฉัน ฉันคือร่างกายนี้ ความรู้สึกนี้เป็นของฉัน ฉันคือความรู้สึกนี้ การรับรู้นี้เป็นของฉัน ฉันก็คือการรับรู้นี้ จิตปรุงแต่งนี้เป็นของฉัน ฉันเป็นจิตปรุงแต่งนี้ ความสำนึกรู้นี้เป็นของฉัน ฉันเป็นความสำนึกรู้นี้ บุคคลผู้นั้นไม่ถูกพัดพาไปจากปัจจุบัน

ภิกษุทั้งหลาย เราได้แสดงใจความสำคัญและอธิบายความหมายโดยละเอียด เกี่ยวกับคำสอนว่าด้วยบุคคลผู้รู้วิธีในการอยู่ผู้เดียว

เมื่อพระพุทธองค์ได้ทรงสั่งสอน เหล่าพระภิกษุต่างมีความปีติยินดี และนำคำสอนของพระพุทธองค์ไปฝึกปฏิบัติ

จาก ภัทเทกรัตตสูตร พระไตรปิฎกบาลี

มัชฌิมนิกาย (๑๓๑) อุปริปัณณาสก์

Discourse on Knowing the Better Way to Live Alone

 

I heard these words of the Buddha one time when the Lord was staying at the monastery in the Jeta Grove, in the town of Savatthi. He called all the monks to him and instructed them, “Bhikkhus!”

And the bhikkhus replied, “We are here.”

The Blessed One taught, “I will teach you what is meant by ‘knowing the better way to live alone.’ I will begin with an outline of the teaching, and then I will give a detailed explanation. Bhikkhus, please listen carefully.”

“Blessed One, we are listening.”

The Buddha taught:

“Do not pursue the past.

Do not lose yourself in the future.

The past no longer is.

The future has not yet come.

Looking deeply at life as it is

in the very here and now,

the practitioner dwells

in stability and freedom.

We must be diligent today.

To wait till tomorrow is too late.

Death comes unexpectedly.

How can we bargain with it?

The sage calls a person who

dwells in mindfulness

night and day

the one who knows

the better way to live alone.’

 

“Bhikkhus, what do we mean by ‘pursuing the past’? When someone considers the way her body was in the past, the way her feelings were in the past, the way her perceptions were in the past, the way her mental formations were in the past, the way her consciousness was in the past; when she considers these things and her mind is burdened by and attached to these things which belong to the past, then that person is pursuing the past.

“Bhikkhus, what is meant by ‘not pursuing the past’? When someone considers the way her body was in the past, the way her feelings were in the past, the way her perceptions were in the past, the way her mental formations were in the past, the way her consciousness was in the past; when she considers these things but her mind is neither enslaved by nor attached to these things which belong to the past, then that person is not pursuing the past.

“Bhikkhus, what is meant by ‘losing yourself in the future’? When someone considers the way his body will be in the future, the way his feelings will be in the future, the way his perceptions will be in the future, the way his mental formations will be in the future, the way his consciousness will be in the future; when he considers these things and his mind is burdened by and daydreaming about these things which belong to the future, then that person is losing himself in the future.

“Bhikkhus, what is meant by ‘not losing yourself in the future’? When someone considers the way his body will be in the future, the way his feelings will be in the future, the way his perceptions will be in the future, the way his mental formations will be in the future, the way his consciousness will be in the future; when he considers these things but his mind is not burdened by or daydreaming about these things which belong to the future, then he is not losing himself in the future.

“Bhikkhus, what is meant by ‘being swept away by the present’? When someone does not study or learn anything about the Awakened One, or the teachings of love and understanding, or the community that lives in harmony and awareness; when that person knows nothing about the noble teachers and their teachings, and does not practice these teachings, and thinks, ‘This body is myself; I am this body. These feelings are myself; I am these feelings. This perception is myself; I am this perception. This mental formation is myself; I am this mental formation. This consciousness is myself; I am this consciousness,’ then that person is being swept away by the present.

“Bhikkhus, what is meant by ‘not being swept away by the present’? When someone studies and learns about the Awakened One, the teachings of love and understanding, and the community that lives in harmony and awareness; when that person knows about noble teachers and their teachings, practices these teachings, and does not think, ‘This body is myself; I am this body. These feelings are myself; I am these feelings. This perception is myself; I am this perception. This mental formation is myself; I am this mental formation. This consciousness is myself; I am this consciousness,’ then that person is not being swept away by the present.

“Bhikkhus, I have presented the outline and the detailed explanation of knowing the better way to live alone.”

Thus the Buddha taught, and the bhikkhus were delighted to put his teachings into practice.

 

 

Bhaddekaratta Sutta, Majjhima Nikaya 131*




* For commentary, see Thich Nhat Hanh, Our Appointment with Life: The Buddha’s Teaching on Living in the Present Berkeley. CA: Parallax Press, 1990)